TEMEL KAVRAMLAR

Ölçme Sonucu ( Ölçüm )

  • Ölçme işlemi sonucunda elde edilen sayısal sembol ve verilerdir.
  • “Ali matematik dersinde 90 aldı.” ifadesinde “90” sayısı ölçme sonucuna örnektir.
  • “Bugün hava çok sıcak” cümlesindeki “sıcak” kelimesi ölçme sonucuna örnektir.

 

Ölçüt ( Kriter )

  • Değerlendirmeye dayanak oluşturan sınırdır. Bu sınıra ulaşıldığında veya geçildiğinde başarılı olunmuş sayılır.
  • “Üniversiteden mezun olmak için en az ortalamanın dört üzerinden iki olması gerekir.” cümlesinde ölçüt yani başarılı olma sınırı “iki” olarak belirlenmiştir.

 

Ölçme Kuralı

  • Hangi davranışa veya sonuca ne kadar puan verileceğinin belirtildiği yönergedir.
  • “Bu sınavda on soru vardır ve her soru on puandır.” örneğinde ölçme kuralı her sorunun “on puan” olmasıdır.

NOT: Yönerge güvenilirliği yükseltir.

 

Düzeltme Formülü

  • Bir sınavda şans başarısını ortadan kaldırmak, güvenilirliği ve geçerliliği yükseltmek için yapılan işlemdir.
  • “Bu sınavda dört yanlış bir doğruyu götürecektir” cümlesinde dört yanlışın bir doğruyu götürmesi düzeltme formülüne örnektir. Çünkü insanların bilmediği soruları sallamasının önüne geçmeyi amaçlamaktadır.

 

Değerlendirme

  • Ölçme sonuçlarını bir ölçütle karşılaştırarak bir sonuca varma sürecidir. Bir yargıya veya karara varmak asıl amaçtır.
  • “Adem KPSS’den 83 üstünde bir puan aldığı için din kültürü öğretmeni olarak Kahramanmaraş merkeze atanmıştır.” cümlesi değerlendirmeye örnektir.

Mutlak Birim

  • İnsanların yaşantısı sonucunda ortaya çıkan ve kim tarafından bulunduğu bilinmeyen birimlerdir.
  • Tane, çeşit, kişi, adım, karış ve kulaç gibi birimler mutlak birime örnektir.

 

Bağıl ( Yapay ) Birim

  • Alanında uzman kişiler tarafından hazırlanan birimlerdir.
  • Metre, kilogram, para birimi ve litre gibi kavramlar bağıl birime örnektir.

 

BİRİMDE BULUNMASI GEREKEN ÖZELLİKLER

Eşitlik

  • Yapılan ölçmenin durumdan duruma değişmemesi ve her ölçmede aynı sonucun alınmasıdır.
  • Örneğin bir kalemin boyunu değişik zamanlarda aynı alet ile birkaç kez ölçtüğümüzde sonuç farklı çıkıyorsa kullandığımız birimimiz eşitlik ilkesine uymuyor demektir. Çünkü sonuçların her seferinde aynı olması gerekir.

 

Genellilik

  • Birimin her yerde ve herkes tarafından aynı şekilde anlaşılıp kullanılmasına dayanan bir ilkedir.
  • “Metre” ifadesi herkes için aynı şeyi çağrıştırdığından genellilik ilkesine uymaktadır. Fakat “karış” ifadesi herkes için aynı değildir. Çünkü bazı kişiler için bu ölçü büyük bazılarınında küçüktür.

 

Kullanışlılık

  • Doğru zamanda doğru birimin kullanılmasıdır. Yani birim ölçme işleminin amacına hizmet etmelidir.
  • Örneğin bir çocuğun boyunu ölçerken litre kullanmamız anlamsızdır. Çünkü amaca hizmet etmediğinden kullanışlılık ilkesine aykırıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir