Orhan Bey Dönemi (1326-1362)​

Orhan Bey

a. Kişisel Özellikleri:

  • Bu dönem beylikten devlete geçiş dönemidir.
  • Kendi adına tuğra çektiren ilk padişahtır.
  • Oğlu Murat’ı İzmit sancağına göndererek ilk kez sancağa çıkma usulünü başlatmıştır.
  • Sultan’ül Güzat şeklinde kullandığı unvanla ilk sultan unvanı kullanan padişah olmuştur.
  • Ayrıca; Gazi, Seyfeddin, Sücaeddin gibi ünvanlar da kullanmıştır.
  • Seyyah İbni Batuta Seyahatnamesinde; Orhan Gazi’den; Türk hükümdarlarının en ulusu şeklinde
    bahsetmiştir.
  • Orhan Gazinin eşi Nilüfer hatun Osmanlı sarayında ilk devşirme haseki sultan olarak bilinmektedir.

b. Anadolu’daki Gelişmeler:

  • 1326 Bursa fethedilerek başkent yapılmıştır.
    – Osman Gazinin cenazesi buraya defnedilmiştir
    – Bursa, Bey Sancağı ilan edilmiş ve ilk Osmanlı sarayı olan Bey Sarayı inşa edilmiştir.
    – İlk Osmanlı sarayı Bey Sarayı inşa edilmiştir.
  • 1329 ‘da Bizans’la yapılan Maltepe(Palekanon) Savaşı kazanılmış ve İznik’in fethine zemin
    hazırlamıştır.
  • 1331 Bizans’tan İznik alınmıştır.
  • İznik’in(Nikea) alınmasıyla;
    – Hristiyanlarca kutsal sayılan bir şehir Osmanlı’nın eline geçmiştir.
    – Bizans’a karşı yapılacak akınlarda önemli bir üs ele geçirilmiştir.
    – Kocaeli yarımadasının fethine zemin hazırlamıştır
    – Başkent Bursa’dan İznik’e taşınmıştır.
    İlk Cizye vergisi uygulanmaya konulmuştur.
  • İznik, hem Anadolu Selçukluya hem de Osmanlıya başkentlik yapan tek Anadolu şehridir.
  • 1337’de İlhanlılara verilen vergi kesilmiş ve devletin tam bağımsızlığı sağlanmıştır.
  • Ahilerden Ankara alınmıştır.
  • 1345 Karesi oğlu beyliğinde yaşanan iç sorunları fırsata dönüştüren Orhan Gazi bu beyliği Osmanlı
    topraklarına katmıştır.
  • Karesi oğlu Beyliği Osmanlı Devleti’ne katılan ilk beyliktir.
  • Karesilerin Osmanlıya katılmasıyla;
    • Beyliğin donanması Osmanlı donanmasının temelini oluşturmuş,
    • Hacı İlbeyi Bey, Evranos bey gibi önemli komutanlar Osmanlı hizmetine girmiş,
    • Anadolu Türk Siyasi Birliği adına ilk adım atılmış ve
    • Rumeli’ye geçişi kolaylaştırmıştır.

c. Rumeli’deki Gelişmeler:

  • Bizans’ta yaşanan taht mücadelesi fırsat dönüştürülmüş ve taht mücadelesine girişen kayınpederi
    Kantekuzenos’a yardım amaçlı 1353’te Çimpe Kalesi üs olarak alınmış ve Rumeli’ye geçilmiştir.
  • Gelibolu yarımadasında bulunan Çimpe Kalesi; Osmanlının Rumeli’de ilk toprak parçasıdır.
  • Bu kale fetihlerde üs olarak kullanılmış ve Orhan Gazinin oğlu Süleyman paşa, Edirne’ye kadar
    olan tüm Gelibolu yarımadasının fethini tamamlamıştır. Bu nedenle Gelibolu fatihi olarak bilinir.
  • Osmanlı Devleti, Avrupa’da Çimpe kalesinden sonra Viyana önlerine kadar ilerlemiştir.

d. Teşkilatlanma çalışmaları:

  • Bursa fethedilip başkent yapılmış ve ilk saray olan Bey sarayı Bursa’ya inşa edilmiştir.
  • Bey Sarayının kalıntıları günümüze ulaşmamıştır.
  • İznik alınmış ve İznik’te ilk Osmanlı Camisi olan Hacı Özbek Camii inşa edilmiştir.
  • İlk divan örgütü kurulmuştur. (Divan-ı Hümayun)
  • Divanın kurulması idari işlerin daha düzenli hale getirildiğinin göstergesidir.
  • İlk vezirlik makamı oluşturulmuştur.
  • Osmanlının ilk veziri Orhan Gazi’nin kendi ağabeyi Alaeddin Paşa’dır.
  • İznik’te ilk medrese olan Süleyman Paşa (Orhaniye) Medresesi açılmıştır.
  • Süleyman Paşa Medresesi’nin ilk müderrisi Davud-u Kayseri’dir.
  • Nilüfer Hatun’un da katkılarıyla ilk vakıf teşkilatı kurulmuştur. Medresenin ihtiyaçları bu vakıf
    tarafından karşılanmıştır.
  • İlk imarethane de yine Nilüfer Hatun tarafından açılmıştır.
  • Yaya ve müsellem adıyla ilk düzenli ordu kurulmuştur.
  • Osmanlının ilk gümüş parası bastırılmıştır.
  • Subaşılık ve kadılık makamı oluşturulmuştur.
  • Kocaeli Karamürsel’de, Karamürsel bey tarafından ilk Osmanlı tersanesi kurulmuştur.
  • Karamürsel Bey ilk Osmanlı donanma komutanı olarak bilinir.
  • Rumeli’ye geçiş ilk bu dönemde olduğundan ilk İskân (yerleştirme) siyaseti de bu dönemde
    başlamıştır.
  • İskân için seçilen ilk aile Karesi oğullarından Kara Araplar ailesidir.
  • Tımar sistemi ilk kez bu dönemde uygulanmaya konulmuştur.
  • Kırkpınar yağlı güreşlerinin düzenlenmesi bu dönemde gelenek haline gelmiştir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir