I.Bayezid (Yıldırım) Dönemi (1389-1402)

I.Bayezid (Yıldırım Bayezid)

a. Kişisel Özelikleri:

  • I.Kosova Savaşında babasının şehit düşmesi üzerine tahta çıkmıştır. Askerin desteğini alabilmek
    için Cülüs bahşişi dağıtmış ve ilk cülüs dağıtan padişah olmuştur.
  • Yıldırım ünvanı kullanmış ve bu unvanı şehzadeliği sırasında Karamanoğulları ile yapılan ilk savaş
    olan Frenk Yazısı savaşında aldığı söylenmektedir.
  • Esir düşen ilk ve tek Osmanlı padişahıdır. Ankara savaşında Timur’a esir düşmüştür.

b. Anadolu’daki Gelişmeler:

  • Bu dönemde ilk kez büyük oranda Anadolu Türk Birliği sağlanmıştır.
  • Sınırların Anadolu tarafında genişlemesi üzerine merkezi Kütahya olmak üzere Anadolu Beylerbeyliği oluşturulmuş ve bu göreve Kara Timurtaş paşa atanmıştır.
  • Anadolu da siyasi birliğin sağlanmasıyla güneyde Memluklere komşu olunmuş ve ilk Osmanlı –
    Memluk ilişkileri başlamıştır.
  • İlk kez İstanbul kuşatılmış ve bunun için Anadolu diğer adıyla Güzelce Hisar yaptırılmıştır.
  • İstanbul bu dönemde tam dört defa kuşatılmıştır. Kuşatmalar; antlaşma yapılarak, Niğbolu savaşı,
    Timur tehlikesi gibi nedenlerle başarılı olamamış ve kaldırılmıştır.
  • 1393 Kırıkdilim Savaşında Kadı Burhaneddin devletine yenilmiştir. Şehzade Ertuğrul şehit
    düşmüştür.
  • 1397 Karamanoğullarını Akçay savaşında yenmiştir.
  • 1402 Ankara Savaşında Timur’a yenilmiş ve esir düşmüştür.
  • Savaşın asıl sebebi cihan hâkimiyeti anlayışıdır.
    Sonuçları:
    • Anadolu Türk Siyasi Birliği tekrar bozulmuştur.
    • İkinci beylikler yeniden kurulmuştur.
    • KEK hariç yani; Karesi, Eratna, Kadı Burhaneddin Devleti hariç.
    • 11 yıl sürecek Fetret Dönemi başlamıştır.
    • İstanbul’un fethi 50 yıl gecikmiştir.
    • Batıda Türk ilerleyişi durmuştur.
    • Osmanlı Devleti dağılma tehlikesi geçirmiştir.

Fetret Devri: 1402- 1413

  • Ankara Savaşından sonra Yıldırım Bayezid’in oğulları arasında yaşanan taht kavgaları nedeniyle
    hükümdarsız geçen 11 yılı tanımlamaktadır.
  • Yıldırım’ın oğulları;
    – Süleyman Çelebi: Edirne
    – İsa Çelebi: Balıkesir
    – Musa Çelebi: Bursa
    – Mehmet Çelebi: Amasya’da hükümdarlıklarını ilan etmişler ve taht mücadelesine başlamışlardır.
  • En küçük oğlu Şehzade Mustafa’yı Timur beraberinde Semerkant’a götürmüştür.
  • Fetret Devrinde Balkanlarda büyük toprak kayıplarının yaşanmamasında;
  • İstimalet siyaseti yani Adaletli ve hoşgörülü politika izlenmesi
  • İskân siyaseti yani Türkmenlerin Balkanlara yerleştirilmesi
  • İniltere ve Fransa arasında Yüzyıl savaşlarının yaşanması
  • 1396 Niğbolu Zaferinde Avrupa’nın gücünün kırılması etkili olmuştur.

c. Balkanlardaki Gelişmeler:

  • 1396 Niğbolu savaşında Haçlıları yenmiştir.
  • Abbasi halifesi tarafından Sultanı İklimi Rum ünvanı verilmiştir. Bu unvanın verilmesi ATSB’yi
    sağlamayı kolaylaştırmış ve Osmanlının Türk İslam dünyası üzerindeki etkisini artırmıştır.

d. Teşkilatlanma Çalışmaları

  • Anadolu Hisarı yaptırılmış
  • Gelibolu’da ilk büyük Osmanlı tersanesi kurulmuştur.
  • İlk kez cülüs bahşişi bu dönemde dağıtılmıştır.
  • Cülüs Fatih kanunnamesinde yasalaşmış, I.Abdülhamit döneminde kaldırılmıştır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir